Specjalistyczne kolonie z Bezglutenową Mamą 2019

Jeśli u siebie lub u kogokolwiek z rodziny podejrzewasz kłopoty z glutenem, rozpocznij diagnostykę od zadania przeciwciał charakterystycznych dla celiakii. Szczegóły tych badań wyjawia mgr Marta Antczak, na co dzień pracująca w laboratorium analitycznym. Marta  celiakię wykryła u siebie, następnie u swej mamy i siostry. Wykład o przeciwciałach wygłosiła podczas spotkania „Bezglutenowe skarby w bibliotece” w Lesznie w styczniu 2017 r.

Kłopoty z glutenem

Jeśli podejrzewasz u siebie, dziecka lub innego członka rodziny problemy z glutenem, nie przechodź od razu na dietę bezglutenową. Najpierw ustal, czy to celiakia (patrz niżej, w ramkach). W diagnostyce tej choroby kluczową rolę odgrywa wystąpienie przeciwciał. Niestety, lekarz rodzinny nie wypisze skierowania na bezpłatne badania krwi w tym kierunku. Można je wykonać za darmo jedynie u dzieci, w poradni gastroenterologicznej lub w czasie diagnostyki w szpitalu. Niezwykle rzadko na bezpłatne badanie przeciwciał mogą liczyć dorośli (np. w szpitalu). Jeśli więc nie chcesz czekać na odległy termin wizyty w poradni gastroenterologicznej lub w szpitalu, możesz prywatnie wykonać to specjalistyczne badanie krwi niemal w każdym laboratorium (koszt około 50 zł). Czasem, gdy konieczna jest bardziej zaawansowana diagnostyka, ogólny koszt badania przeciwciał w kierunku celiakii może wynieść nawet 200 zł. Ale zazwyczaj wystarczy to podstawowe badanie za około 50 zł.

Przeciwciała w klasie IgA

Do wykrywania celiakii i monitorowania skuteczności diety bezglutenowej w celiakii najważniejsze są przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej w klasie IgA (w skrócie anty-tTG IgA). Jeśli więc u siebie lub członków rodziny podejrzewasz celiakię, nie przechodź na dietę bezglutenową. Najpierw zbadaj przeciwciała właśnie w tej klasie (szczegóły w ramkach poniżej), wraz z ogólnym poziomem IgA. One powstają dużo szybciej, niż zanikają. Oznacza to, że u chorego na celiakię anty – tTG w klasie IgA mogą się pojawić już 1-4 tygodnie od wprowadzeniu glutenu do diety. Po eliminacji glutenu z diety będą stopniowo zanikać. Ujemnego wyniku można się spodziewać już po 3-6 miesiącach ścisłej diety bezglutenowej. 

Monitorowanie diety

Jeśli nie jesteś pewna, czy skutecznie wyeliminowałaś gluten z diety swojej lub dziecka, możesz to monitorować przy pomocy badań krwi. Najbardziej wiarygodne jest badanie EMA – ale uwaga – należy je wykonywać zawsze w tym samym laboratorium.

Do monitorowania diety przydatne jest również badanie przeciw deaminowanym peptydom gliadyny (w skrócie DGP). Rekomenduje się je pacjentom z deficytem ogólnego poziomu przeciwciał w klasie IgA (szczegóły w ramkach poniżej).

Przeciwciała u dzieci

W diagnostyce celiakii najważniejsze są przeciwciała w klasie IgA. Niestety, u niemowląt i dzieci poniżej 3. roku życia dość często nie udaje się oznaczyć ich poziomu (niedojrzały układ odpornościowy może nie wytwarzać przeciwciał mimo istnienia choroby). Z pomocą przychodzi wówczas badanie przeciwciał AGA. Gdy wynik jest dodatni, zaleca się ponowne ich powtórzenie po 3 miesiącach. Gdy poziom tych przeciwciał nadal jest podwyższony, zaleca się prowadzenie dalszej diagnostyki w kierunku celiakii.

Zdarza się, że z pełną diagnostyką specjalista czeka do ukończenia 3-4 roku życia dziecka, jednocześnie wprowadzając mu do tego czasu ścisłą dietę bezglutenową.

Ciekawostki o przeciwciałach

  • fałszywie dodatnie wyniki przeciwciał anty-TtG stwierdza się u pacjentów z niektórymi przewlekłymi schorzeniami wątroby
  • każda infekcja może nieznacznie podwyższyć poziom przeciwciał anty-TtG (stan zapalny, infekcja wirusowa, grzybicza lub pasożytnicza)
  • we Włoszech ma potwierdzoną celiakię 1 osoba na 300.Badanie przeciwciał w kierunku celiakii jest tam powszechne, tak jak podstawowa morfologia. Przy nietypowych bólach głowy, w schorzeniach zębów czy kości, te badania są zlecane rutynowo

Dzieci – diagnoza celiakii krok po kroku

  1. Diagnostykę dziecka przeprowadzaj zawsze pod kontrolą gastroenterologa dziecięcego
  2. Specjalista każdorazowo decyduje o kolejności działań i zlecaniu dodatkowych badań
  3. Przed postawieniem diagnozy NIE WPROWADZAJ DIETY BEZGLUTENOWEJ – bo zafałszuje to wyniki
  4. Samodzielnie, przed wizytą u specjalisty, możesz zbadać ogólny poziom IgA oraz przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej w klasie IgA (w skrócie: anty- tTG IgA)
  5. Poproś w laboratorium o pobranie większej ilości krwi i zostawienie porcji surowicy w lodówce bądź zamrażarce do ewentualnych dalszych badań
  6. Po interpretację wyników zwróć się do gastroenterologa dziecięcego
  7. Jeśli badanie anty-tTG IgA będzie niejednoznaczne, zleć laboratorium wykonanie – z zamrożonej próbki krwi – badania przeciw transglutaminazie tkankowej w klasie IgG (w skrócie: anty-tTG IgG)
  8. Jeśli badania nadal są niejednoznaczne, można wykonać z NOWEJ PRÓBKI KRWI badanie endomysium mięśni gładkich (w skrócie EMA)
  9. Prywatnie możesz wykonać badanie genetyczne w kierunku celiakii (koszt około 400 zł)
  10. Jeśli przeciwciała 10 razy przekraczają normę, a dziecko ma dodatni wynik testów genetycznych, odstępuje się od wykonania gastroskopii i biopsji (pobrania wycinków z jelita cienkiego)
  11. Jeśli nie możesz wykonać badań genetycznych, gastroenterolog dziecięcy zleci w szpitalu gastroskopie i biopsję
  12. Odpowiednio wysoki poziom przeciwciał oraz potwierdzone biopsją uszkodzenie kosmków jelitowych oznacza, że twoje dziecko ma celiakię i musi być przez całe życie na ścisłej diecie bezglutenowej

Dorośli – diagnostyka celiakii krok po kroku

  1. Diagnostykę przeprowadzaj zawsze pod kontrolą gastroenterologa
  2. Każdorazowo specjalista decyduje o kolejności działań i zlecaniu dodatkowych badań
  3. Przed postawieniem diagnozy NIE WPROWADZAJ DIETY BEZGLUTENOWEJ – bo zafałszuje to wyniki
  4. Samodzielnie, przed wizytą u specjalisty, możesz zbadać ogólny poziom IgA oraz przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej w klasie IgA (w skrócie: anty-tTG IgA)
  5. Poproś w laboratorium o pobranie większej ilości krwi i zostawienie porcji surowicy w lodówce bądź zamrażarce do ewentualnych dalszych badań
  6. Po interpretację wyników zwróć się do gastroenterologa
  7. Jeśli badanie anty-tTG IgA będzie niejednoznaczne, zleć laboratorium wykonanie – z zamrożonej próbki krwi – badania przeciw transglutaminazie tkankowej w klasie IgG (w skrócie: anty-tTG IgG)
  8. Jeśli badania nadal są niejednoznaczne, można wykonać z NOWEJ PRÓBKI KRWI badanie endomysium mięśni gładkich (w skrócie EMA)
  9. U dorosłych badanie genetyczne w kierunku celiakii nie jest tak wartościowe, jak u dzieci i młodzieży
  10. Jeśli wyniki przeciwciał przekracza 10 razy normę, lekarz rozważy wykonanie gastroskopii i biopsji
  11. Odpowiednio wysoki poziom przeciwciał oraz potwierdzone biopsją uszkodzenie kosmków jelitowych oznacza, że masz celiakię i musisz być przez całe życie na ścisłej diecie bezglutenowej
  12. Jeśli masz celiakię, od kogoś z rodziny „ją otrzymałeś” – zachęć do badań przeciwciał anty-tTG w klasie IgA rodzeństwo, rodziców, dziadków itd.
Drukuj
Podziel się tym wpisem ze znajomymi!
    2018-01-11T22:03:14+00:0015 lutego 2017|