Czy kobieta ciężarna, chora na celiakię, powinna jadać inaczej, niż inne przyszłe mamy? O rozmowę poprosiłam dietetyka Karola Mulczyńskiego, wykładowcę z Wyższej Szkoły Humanistycznej w Lesznie oraz dietetyka z Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Lesznie oraz eksperta w programie ”Żywienie i aktywność fizyczna w ciąży”. Drogie mamy: koniecznie przeczytacie najnowsze zalecenia.

 

 

dietetyk-Karol-MulczynskiPanie Karolu (na zdjęciu), chorzy na celiakię, nawet jeśli stosują dietę bezglutenowa, gorzej wchłaniają m. in. wapń, witaminę D, żelazo, kwas foliowy. To składniki niezbędne kobiecie ciężarnej oraz dziecku. Jak więc zaplanować dietę na te dziewięć miesięcy, by zaspokoić potrzeby obojga?

– Dieta dla kobiety w ciąży chorującej na celiakię nieznacznie różni się od zaleceń żywieniowych dla kobiety w ciąży niechorującej na celiakię. Podstawą jest oczywiście eliminacja produktów zbożowych zawierający gluten (tradycyjne pieczywo, kasze np. jęczmienna, manna, zwykłe makarony) oraz produktów, w których gluten może występować. Mowa między innymi o wędlinach, niektórych serach, jogurtach owocowych z ziarnami zbóż, musli itp.  Bardzo ważną zasadą w ciąży jest oczywiście jedzenie dla dwojga, a nie za dwoje, to znaczy zwracanie uwagi na jakość diety czyli na zawartość np. białka, węglowodanów, witaminy i składników mineralnych. Jeśli więc kobieta świadomie zaplanuje swój codzienny jadłospis, nie powinno dojść do żadnych niedoborów w organizmie jej i dziecka.

 

Pregnant belly with blue ribbonKażda przyszła mama obawia się zbyt wielu kilogramów….

– A temu sprzyja zbyt dużo kalorii, zwłaszcza pochodzących z produktów wysoko przetworzonych. Prawidłowe przyrosty masy ciała dla kobiety o prawidłowym wskaźniku BMI powinny wynosić od 11,5 – 16kg. Aby nie przytyć zbyt dużo w trakcie ciąży i zdrowo się odżywiać przyszła mama powinna przestrzegać podstawowych zaleceń.

 

 

brzuszek5 Jakie są najważniejsze?

– Należy jeść regularnie 5 posiłków, a od 2 trymestru wprowadzić lekki posiłek późno- wieczorny, który chroni przed nocnym niedocukrzeniem. Lepiej nie dopuszczać do zbyt długich przerw między posiłkami, bo to sprzyja spełnianiu kulinarnych zachcianek, najczęściej w postaci słodyczy. Dieta powinna być bogata w kolorowe warzywa i owoce oraz w produkty będące źródłem pełnowartościowego białka, wapnia i żelaza.

 

 

brzuszek4Zdrowe są między innymi ryby, wątróbka, orzechy, jaja…

– Są zdrowe, ale niekoniecznie dla kobiet w ciąży, bo mogą być źródłem bakterii, niebezpiecznych dla zdrowia kobiety i rozwoju dziecka. Do produktów niebezpiecznych dla przyszłych mam należą: niepasteryzowane mleko oraz sery pleśniowe, produkty wędzone i marynowane np. na zimno np. łosoś, śledzie w occie, surowe szynki, surowe mięso np. tatar, surowe jaja, lody na bazie jaj, produkty garmażeryjne, produkty zbożowe, rodzynki orzechy, wątróbka, produkty z glutaminianem sodu: sosy, zupy, koncentraty, a także duże ryby pochodzące zanieczyszczonych mórz, np. łosoś bałtycki, śledzie, rekin, miecznik, ryba maślana, panga.

 

mlekoCzy już w pierwszym trymestrze ciąży należy wprowadzić zasadnicze zmiany w diecie?

– Na pewno nie zwiększa się ilości spożywanej energii. Średnio wynosi ono ok. 2100-2200 kcal. Zwracamy zwłaszcza uwagę na jakość diety czyli składniki mineralne. Wapń obecny jest przede wszystkim w produktach mlecznych (dla celiakowych mam najbezpieczniejsze będzie mleko- jeśli przyszła mama je toleruje- oraz jogurt czy kefir naturalny oraz serki twarogowe- absolutnie nie light).

 

 

kasza_gryczana_4Źródłem  żelaza są przede wszystkim: mięso, jaja, ryby, oraz produkty zbożowe bezglutenowe np. kasza gryczana, jaglana, ryż brązowy- jednak żelazo z tych produktów jest mniej przyswajalne.

Koniecznie należy zwiększyć spożycie kwasu foliowego obecnego w zielonych warzywach liściastych, który zapobiega wadom rozwojowym układu nerwowego u dziecka. Najczęściej w czasie ciąży stosuje się suplementację kwasem foliowym.

 

 

brzuszek1Co zmieniamy w drugim trymestrze?

– Z uwagi na rozwój płodu należy zwiększyć ilość kalorii w stosunku do zapotrzebowania –  o około 360 kcal. Nadal występuje zwiększone zapotrzebowanie na wapń i żelazo. 360 kcal to mniej więcej 1 jogurt naturalny, 30g kaszy gryczanej przed ugotowaniem, 1 średnie jabłko, 1 jajko, 1 mały pomidor. Przypominam, że tutaj wskazany jest 6 posiłek ok. godziny 20-21. Przyszła mama nie powinna podjadać zwłaszcza słodyczy.

 

len2Trzeci trymestr to chyba czas na zdecydowanie więcej kalorii? Dziecko rośnie, potrzebuje budulca…

– Niezupełnie – tutaj zapotrzebowanie energetyczne zwiększamy tylko o 115 kcal względem drugiego trymestru, a w stosunku do zapotrzebowania sprzed ciąży o 475 kcal (2100 + 475 kcal = 2575 kcal na cały dzień). Dieta powinna być bogata pełnowartościowe białko: indyk, kurczak, królik, chuda wieprzowina, wołowina, jaja, produkty mleczne (4 porcje w ciągu dnia), warzywa  (500g) zwłaszcza strączkowe (fasola, groch) i owoce do 2 porcji (400g) w ciągu dnia, zdrowe tłuszcze zwłaszcza pochodzące z tłustych ryb morskich (kwasy omega- 3). Warto pamiętać o tłuszczach roślinnych (olej rzepakowy, oliwa z oliwek).

 

Produkty zbożowe bezglutenowe są głównym źródłem energii (produkty pełnoziarniste bezglutenowe z amarantusem, ryż brązowy, kasza gryczana). Warto wybierać produkty licencjonowane z symbolem przekreślonego kłosa.

 

meduzy rybne (1)Przyszła mama może jadać kotlety schabowe albo fiszburgery?

 

– Hmmm ….Właściwą obróbką termiczną jest gotowanie w wodzie czy na parze, duszenie i pieczenie w folii. Smażenie w głębokim tłuszczu jest niewskazane. Jeśli jednak już panierujemy mięso, to koniecznie w panierce bezglutenowej.

 

 

Biedronka (17) Co dietetyka mówi o napojach zalecanych w ciąży?

– Bez względu na trymestr kobieta w ciąży z celiakią powinna dbać o odpowiednie nawodnienie. Najlepszym źródłem jest oczywiście woda mineralna niegazowana i niskosodowa. Gazowana może nasilać zgagę.

Natomiast wysokosodowa nasila obrzęki, zwłaszcza pod koniec ciąży. Kobieta powinna unikać słodkich napojów, kompotów, soków owocowych (zdecydowanie lepsze są owoce w rozsądnej ilości). U umiarze można pić 1 filiżankę słabej kawy.

Zabroniony jest alkohol, kawa zbożowa, energy – drinki.

 

 

Jakie ma Pan ostatnie zalecenie?

– Kobieta w ciąży, jeśli nie ma przeciwwskazań ze strony lekarza, jak najbardziej powinna pomyśleć o umiarkowanej aktywności fizycznej, która zapobiega tyciu, poprawia kondycję i nastrój.

 

Dziękuję  za rozmowę.

 

 

Mgr Karol Mulczyńskidietetyk absolwent Collegium Medicum im.Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy UMK w Toruniu. Od 2002 roku zatrudniony w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Lesznie na stanowisku starszego asystenta mgr dietetyki.  Od 2012 roku wykładowca akademicki w Wyższej Szkole Humanistycznej im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Lesznie (odpowiedzialny za przedmioty: dietetyka pediatryczna, żywienie człowieka zdrowego i chorego, praktyczne układanie jadłospisów, edukacja i poradnictwo żywieniowe).

 

Więcej o gabinecie dietetycznym Karola Mulczyńskiego przeczytasz tutaj.

 

Drukuj
Podziel się tym wpisem ze znajomymi!