Celiakia i PCOS – czy naprawdę „lubią” występować razem?

Czy celiakia i PCOS mają ze sobą coś wspólnego? Najnowsze badania pokazują, że tak

Lekarze z Cleveland Clinic podsumowali w meta-analizie z 2025 r.: kobiety z celiakią częściej zmagają się z PCOS (zespól policystycznych jajników), zaburzeniami miesiączkowania czy trudnościami z zajściem w ciążę.

Czy zatem każda kobieta z celiakią powinna robić badania na PCOS? Nie ma takiego zalecenia. Międzynarodowe wytyczne z 2023 roku jasno mówią: diagnozujemy PCOS, gdy są objawy – nieregularne cykle, nadmierne owłosienie, trądzik, inne problemy ginekologiczne.

Podobnie od drugiej strony: jeśli masz PCOS, ale dodatkowo cierpisz na anemię, wzdęcia, bóle brzucha czy masz w rodzinie choroby autoimmunologiczne – warto sprawdzić celiakię.

Celiakia nie kończy się na jelitach

Wiadomo już, że celiakia nie kończy się tylko na jelitach. To choroba ogólnoustrojowa, która potrafi wpływać na skórę, kości, nerwy… i układ hormonalny.

Od lat słucham historii kobiet, które piszą do mnie: „mam celiakię i lekarz podejrzewa PCOS”, „zmagam się z owulacją i nie wiem, czy to wina glutenu, czy hormonów”. To naprawdę nie jest odosobniona sprawa.

Dlatego dziś sprawdzamy, co mówią światowe badania: czy rzeczywiście celiakia i PCOS występują razem częściej niż przypadkiem? I czy kobiety z celiakią powinny baczniej przyglądać się swoim jajnikom?

Najnowsza analiza (*) z USA (2025) objęła ponad 25 milionów kobiet. Wynik? PCOS występowało nawet 3 razy częściej u pacjentek z celiakią niż w populacji ogólnej. W grupie kobiet w wieku rozrodczym różnice były jeszcze bardziej widoczne – 4–5% kobiet z celiakią miało PCOS, wobec 1–1,5% bez celiakii. Eksperci z Cleveland Clinic podkreślają, że kobiety z celiakią częściej zmagają się też z innymi „kobiecymi” problemami: endometriozą czy zaburzeniami owulacji.

Czy każda kobieta z celiakią ma badać się na PCOS?

Nie ma takiego zalecenia. Międzynarodowe wytyczne z 2023 roku jasno mówią: diagnozujemy zespół policystycznych jajników, gdy są objawy – nieregularne cykle, nadmierne owłosienie, trądzik, problemy z płodnością.

Podobnie od drugiej strony: jeśli masz PCOS, ale dodatkowo cierpisz na anemię, wzdęcia, bóle brzucha czy masz w rodzinie choroby autoimmunologiczne – warto sprawdzić celiakię.

Czy każda kobieta z celiakią ma badać się na PCOS?

Skąd związek celiakii i PCOS?

Naukowcy wymieniają kilka możliwych przyczyn:

zapalenie i odporność – PCOS i celiakia mają wspólny mianownik w układzie immunologicznym,
niedobory – żelazo, kwas foliowy czy witamina D są kluczowe dla cyklu i owulacji, a w celiakii często ich brakuje,
mikrobiota jelitowa i metabolizm – jelita to nasz „drugi mózg”. Zaburzona flora jelitowa może nasilać insulinooporność, centralny problem PCOS.

Jelita, mikrobiota i probiotyki

Skoro w grze są jelita i mikrobiota, badacze sprawdzili, czy synbiotyki mogą pomóc w PCOS. I tu mamy dobre wieści.

Badanie 6-miesięczne (Polska, 2025): kobiety z PCOS z nadwagą/otyłością otrzymywały synbiotyk, czyli połączenie 7 szczepów bakterii Lactobacillus i Bifidobacterium z inuliną i FOS (prebiotyki). Wyniki (**)?

Zdrowy styl życia i mikrobiota

Wyniki badań są bardzo pozytywne dla kobiet z PCOS. Otóż badania wykazały spadek testosteronu o ok. 40%, poprawę insulinooporności i parametrów lipidowych.

Badanie 3-miesięczne (2021) również potwierdziło poprawę hormonalną i metaboliczną przy stosowaniu tego samego synbiotyku.

To pokazuje, że dbanie o mikrobiotę jelitową – dietą, stylem życia i odpowiednim synbiotykiem – może realnie wspierać kobiety z PCOS. Zwłaszcza jeśli mają też celiakię, bo wtedy jelita wymagają jeszcze więcej troski.

Co to jest PCOS, czyli zespół policystycznych jajników?

Zespół policystycznych jajników (PCOS) to jedno z najczęstszych zaburzeń hormonalnych u kobiet w wieku rozrodczym. Charakteryzuje się nieregularnym lub brakiem owulacji, podwyższonym poziomem hormonów męskich, które mogą powodować trądzik, nadmierne owłosienie czy wypadanie włosów, a także obecnością wielu drobnych pęcherzyków w jajnikach widocznych w badaniu USG. PCOS bardzo często wiąże się również z insulinoopornością, nadwagą lub otyłością oraz innymi zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak nieprawidłowa gospodarka cukrowa.

W leczeniu PCOS liczy się suma działań

PCOS dotyka około 10% kobiet w wieku rozrodczym.
Ogromna rola utrzymania prawidłowej masy ciała. Wystarczy zrzucić ok. 10% wagi, by mieć większą szansę na zajście w ciążę, jej utrzymanie i udany poród.
Coraz więcej badań wskazuje, że dysbioza jelit (zaburzenie równowagi mikrobioty) może być jedną z przyczyn rozwoju PCOS. Dysbioza nasila stan zapalny i insulinooporność.
Badania wykazały, że pacjentki z PCOS mają inną mikrobiotę, niż zdrowe kobiety.
Dużą rolę w leczeniu PCOS odgrywa terapia behawioralna.
Leczenie PCOS to zawsze komplementarne działanie: zdrowa dieta + styl życia (ruch) + synbiotyk / postbiotyk + wsparcie psychologiczne + ewentualne leki.
Otyłość często towarzyszy PCOS — uważa się, że u wielu pacjentek z tym zespołem występuje nadwaga lub otyłość, co pogłębia zaburzenia metaboliczne.

(*) Zaburzenia zdrowia kobiet w populacji chorych na celiakię po diagnozie - analiza kohortowa https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40013754/

(**) Sześciomiesięczne randomizowane badanie kontrolowane placebo dotyczące suplementacji synbiotykami u kobiet z zespołem policystycznych jajników poddawanych zmianom stylu życia - https://link.springer.com/article/10.1007/s00404-024-07833-3

Artykuł przygotowany we współpracy z marką SANPROBI, w oparciu o materiały źródłowe oraz publikacje naukowe dotyczące szczepów zawartych w produkcie SANPROBI Super Formuła.

KOMENTARZE

Dodaj komentarz

Nick*

Treść wiadomości*

*Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Marta Krzyżanowska-Sołtysiak właściciela serwisu Bezglutenowamama.pl moich danych osobowych udostępnionych przeze mnie w formularzu na stronie internetowej www.bezglutenowamama.pl w celu publikacji komentarza oraz zgodnie z Polityką Prywatności oraz Regulaminem, z których treścią się zapoznałem i jest ona dla mnie jasna.

Bądź na bieżąco

Zapisz się

Używamy plików cookies, aby strona działała poprawnie oraz aby personalizować treści i mierzyć ruch. Szczegóły znajdziesz w Polityce prywatności. Możesz zaakceptować wszystkie, odrzucić opcjonalne lub dostosować ustawienia.

Preferencje cookies

Niezbędne Zawsze włączone – wymagane do działania serwisu.

Analityczne Pomagają zrozumieć, jak korzystasz ze strony.

Marketingowe Służą do personalizacji reklam i treści.

Menu

Blog

Celiakia i PCOS – czy naprawdę „lubią” występować razem?